مقاله  با عنوان "Longitudinal Changes in Diabetic Retinopathy Severity: Learnings from PANORAMA" به بررسی تغییرات طولی در شدت رتینوپاتی دیابتی (DR) در بیماران مبتلا به رتینوپاتی دیابتی غیرپرولیفراتیو (NPDR) متوسط تا شدید بدون ادم ماکولای دیابتی (DME) می‌پردازد. این مطالعه بر اساس داده‌های حاصل از کارآزمایی بالینی PANORAMA انجام شده است که در آن اثرات آفلیبرسپت (یک داروی ضد VEGF) در مقایسه با گروه شاهد (Sham) بررسی شده است. در ادامه به تفصیل به بررسی این مقاله می‌پردازیم:

---

- رتینوپاتی دیابتی (DR) یک بیماری مزمن است که می‌تواند به عوارض جدی مانند ادم ماکولای دیابتی (DME) و رتینوپاتی دیابتی پرولیفراتیو (PDR) منجر شود. این بیماری یکی از علل اصلی نابینایی غیرقابل برگشت در سراسر جهان است.

- درمان‌های فعلی شامل داروهای ضد VEGF، لیزر و جراحی است. با این حال، درک بهتر از تغییرات شدت DR در طول زمان و پاسخ به درمان‌ها می‌تواند به بهبود مدیریت بیماری کمک کند.

- هدف این مطالعه بررسی تغییرات شدت DR در طول زمان در بیماران مبتلا به NPDR متوسط تا شدید بدون DME بود که تحت درمان با آفلیبرسپت قرار گرفتند. این مطالعه همچنین به بررسی تغییرات طبیعی بیماری در گروه شاهد پرداخت.

---

- کارآزمایی PANORAMA یک مطالعه تصادفی‌سازی‌شده، دوسوکور و کنترل‌شده با دارونما بود که در آن بیماران به سه گروه تقسیم شدند:

  1. گروه 1: آفلیبرسپت ۲ میلی‌گرم هر ۱۶ هفته پس از ۳ دوز اولیه ماهانه (2q16).

  2. گروه 2: آفلیبرسپت ۲ میلی‌گرم هر ۸ هفته پس از ۵ دوز اولیه ماهانه در سال اول و سپس درمان PRN (بر اساس نیاز) در سال دوم (2q8/PRN).

  3. گروه 3: گروه شاهد (Sham).

- مدت مطالعه: ۱۰۰ هفته (حدود ۲ سال).

- معیارهای ارزیابی: تغییرات در مقیاس شدت رتینوپاتی دیابتی (DRSS) و حدت بینایی (VA).

---

1. تغییرات در شدت DR (DRSS):

   - در گروه شاهد، تنها ۱۲.۸٪ از بیماران بهبود ≥۲ مرحله‌ای در DRSS نشان دادند، در حالی که این بهبود در گروه‌های درمانی به ترتیب ۶۰٪ (گروه 2q16) و ۷۹.۹٪ (گروه 2q8/PRN) بود.

   - در گروه شاهد، درصد بیماران با بدتر شدن ≥۲ مرحله‌ای DRSS به تدریج افزایش یافت، در حالی که در گروه‌های درمانی، این بدتر شدن نادر بود.

   - در گروه 2q8/PRN، پس از کاهش دوز در سال دوم، درصد بیماران با بهبود ≥۲ مرحله‌ای کاهش یافت (از ۷۹.۹٪ به ۵۰٪).

2. تغییرات در حدت بینایی (VA):

   - تغییرات VA در طول زمان در گروه‌های درمانی و شاهد تفاوت معناداری نداشت، زیرا بیماران در ابتدای مطالعه VA نسبتاً خوبی داشتند.

   - این یافته نشان می‌دهد که درمان با آفلیبرسپت بیشتر بر بهبود آناتومیک (کاهش شدت DR) تأثیر دارد تا بهبود عملکردی (VA).

3. تغییرات طولی در شدت DR:

   - داده‌های این مطالعه نشان داد که در بیماران مبتلا به NPDR متوسط تا شدید بدون DME، درمان منظم با آفلیبرسپت می‌تواند پیشرفت بیماری را کند کرده و از بدتر شدن شدت DR جلوگیری کند.

   - در مقابل، در گروه شاهد، بیماری به طور طبیعی پیشرفت کرد و درصد بیماران با بدتر شدن ≥۲ مرحله‌ای DRSS افزایش یافت.

---

- این مطالعه نشان داد که درمان منظم با آفلیبرسپت می‌تواند به طور قابل توجهی شدت DR را در بیماران مبتلا به NPDR متوسط تا شدید بدون DME بهبود بخشد.

- داده‌های این مطالعه همچنین به درک بهتر از سیر طبیعی بیماری در بیماران درمان‌نشده کمک کرد و نشان داد که حدود ۱۰٪ از بیماران درمان‌نشده ممکن است بهبود یا بدتر شدن ≥۲ مرحله‌ای در DRSS را تجربه کنند.

- این یافته‌ها می‌توانند به پزشکان در تصمیم‌گیری‌های درمانی و مدیریت بهتر بیماران کمک کنند. همچنین، این داده‌ها می‌توانند به طراحی کارآزمایی‌های بالینی آینده و توسعه درمان‌های جدید برای DR کمک کنند.

---

- این مطالعه بر روی بیماران با VA نسبتاً خوب متمرکز بود، بنابراین ممکن است نتایج آن برای بیماران با VA پایین‌تر قابل تعمیم نباشد.

- مدت مطالعه ۲ ساله بود و ممکن است برای بررسی اثرات بلندمدت درمان کافی نباشد.

---

مطالعه PANORAMA یکی از جامع‌ترین منابع داده‌ها در مورد تغییرات طولی شدت DR در بیماران مبتلا به NPDR متوسط تا شدید بدون DME است. این مطالعه نشان داد که درمان منظم با آفلیبرسپت می‌تواند پیشرفت بیماری را کند کرده و از بدتر شدن شدت DR جلوگیری کند. این یافته‌ها می‌توانند به بهبود مدیریت بیماران و طراحی درمان‌های جدید کمک کنند.